ખજાનો વાતુંનો

રસ્તા માં તરબૂચ દુકાન માં જોઈ...મેં  મારુ એક્ટિવા  બાજુ ઉપર  ઉભું રાખ્યું...અને ત્યાં ગયો

હું વિચારતો હતો...આ સીઝન માં તરબચુ એક વખત પણ મારા પરિવાર માટે નથી લઈ ગયો...
આખર તારીખ હતી...આગળ પગાર માં કેટલું મોડું થશે એ ખબર ન હતી....
પણ સાથે સાથે વિચાર આવ્યો તરબૂચ ની સીઝન જતી રહેશે...તો.પરિવાર તો સમજુ છે..એ કોઈ દિવસ મને નહિ કહે પપ્પા આ વખતે તરબૂચ કેમ ન લાવ્યા  પણ હું આખું વર્ષ મારી જાત ને અપરાધી ગણતો રહીશ

ત્યાં મારી નજર કેરી ની પેટી ઉપર પડી.મેં વિચાર્યું...આ સીઝન ચાલુ થઈ ગઈ કેરી પણ ઘરે નથી લઈ ગયો

કેરી અને તરબૂચ વચ્ચે એક મધ્યમવર્ગીય પરિવાર અટવાયો...તો પણ હિંમત કરી..મેં પૂછ્યું....ભાઈ.કેરી ની.પેટી નો ભાવ શુ છે ?

એ બોલ્યો 900 રૂપિયા..તમારા માટે 850 રૂપિયા..9kg આવશે... એકદમ સાકાર જેવી મીઠી...જુનાગઢ ની...છે  બોલો કેટલી પેટી આપું ?
એ બોલતો રહ્યો અને હું વિચાર માં ખોવાઈ ગયો પાકીટ માં ફક્ત રૂપિયા 2000 છે...રૂપિયા 850 ની પેટી ..ના..ના.. ન લેવાય

હું ધીરે થી બોલ્યો છતાં દુકાનદાર સાંભળી ગયો  એ બોલ્યો કેમ ના..ના કરો છો....

મેં વાત બદલતા કીધું ..કેરી કાચી છે..આ પહેલા લઈ ગયો હતો 10 દિવસે માંડ પાકી હતી....
મન માં તો હું જાણતો હતો..ગયા વર્ષે પેટી લીધી હતી..આ વર્ષે તો હજુ શુકન પણ ક્યાં કર્યું છે...?
પણ આજુબાજુ ઉભેલા માં વટ તો મારવો પડે....

અને આ તરબૂચ નો શુ ભાવ...છે ? મેં કેરી તરફ થી ધ્યાન બીજી તરફ વાળ્યું

20 રૂપિયે કિલો...

હું ખુશ થયો...મન માં બોલ્યો આ આપણા બજેટ માં ફિટ થાય છે એટલે મેં મોટું તરબૂચ ગોત્યુ...
મન માં વિચાર્યું....કાલે રવિવાર છે આજે રાત્રે સમારી ફિજ માં મૂકી દઈશ અને રવિવારે બપોરે બધા આનંદ થી સાથે ખાશું...

દુકાનદાર જોર થી બોલ્યો.. સાહેબ સાત કિલો થાય છે..

હવે તો.કોઈ સાહેબ કહે તો પણ ગાળો આપતો હોય તેવું લાગે છે...અહીં અમને ખબર છે આખર તારીખ માં ટુથ પેસ્ટ ઉપર વેલણ ફેરવિયે છીયે ..બ્લેડ નો પણ કસ છેલ્લા દિવસો માં કાઢવા જતા લોહી લુહાણ થઇ જઇયે છીયે..
અહીં અંડરવેર પણ બહાર ની દોરીએ સુકવાય નહિ તેવી દશા અને દિશા મધ્યમવર્ગ ની થઈ ગઈ છે..
અને આ લોકો સાહેબ..સાહેબ કરી અને આપણી હવા ભરે...છે..

મેં પણ કોલર ઉંચી કરી કીધું. જેટલું થાય એટલું કરી દે...મન માં તો ટોટલ રકમ ગણી લીધી હતી ચલો 140 રૂપિયા માં રવિવાર ઉજવાઇ જશે...

અંદર થી ખુશી સાથે.. હું તરબૂચ લઈ ઘરે પહોંચ્યો..
બાળકો ખુશ થઈ ગયા....

હજુ મારી પત્ની મને ઠડું પાણી આપે છે..ત્યાં મારી નાની દીકરી કહે પપ્પા...સ્કૂલ ની વાન વાળા અંકલ આવ્યા હતા....

મારી પત્ની બોલી..હજુ પપ્પા ને બેસવા તો દે....

હું સમજી ગયો હતો ચાર મહિનાનું વાન નું ભાડું લેવા આવ્યો હશે..હાથ મા પકડેલ ઠંડુ પાણી જાણે ગરમ થઇ ગયું હોય તેવો અનુભવ થયો છતાં પણ હિંમત હાર્યા વગર  મેં કીધું..હવે એ અંકલ આવે તો મારો મોબાઈલ નંબર આપી દેજે હું વાત કરી.લઈશ.

અહીં રોજ સવાર પડે મુસીબતો નું લિસ્ટ સામે હોય. સાંજ પડતાં તો લડતા લડતા થાકી જઇયે..અને સવારે બીજું લિસ્ટ તૈયાર હોય. અહીં મુસીબત સાથે લડતા લોકો શીખી ગયા છે.....હવે કોઈ કોરોના સાથે લડવા ની વાત કરે ત્યારે હસવુ આવે....સાથે કહેવાની ઈચ્છા પણ થાય આવી જા કોરોના તું પણ બાકી ન રહેવો જોઈએ...

શનિવારે  રાત્રે આખો પરિવાર આનંદ સાથે તરબૂચ સમારવા બેઠું...જેવા તરબૂચ ના બે કટકા થયા ત્યાં....
તરબૂચ મધ્યમવર્ગીય પરિવાર ના નસીબ જેવું નીકળ્યું...
સાત કિલો તરબૂચ મા ખાઈ શક્યે તેવો ભાગ માત્ર કિલો પણ નહીં..આખું તરબૂચ સફેદ વચ્ચે નો ખોબા જેવો ભાગ લાલ ખાવા જેવો...

ઘર ના બધા મારી સામે જોવા લાગ્યા...જાણે તરબૂચ મેં બનાવ્યું હોય.....મેં પણ ભગવાન ની સામે જોઈ ધીરે થી કીધું ...હે ભગવાન   સરકાર તો મધ્યમ વર્ગ ની મજાક ઉડાવે છે..હવે તેં પણ ચાલુ કર્યું....?

મારી પત્ની ધીરે થી બોલી દુકાનવાળો છેતરી ગયો...

મેં કીધું...ડાર્લિંગ..આપણે એક તરબૂચ ખરાબ નીકળ્યું તે પણ દુકાનદારે નથી બનાવ્યું ..છતાં એ છેતરી ગયો એમ કહીયે છીયે..
પણ ક્યારેય આ  નેતાઓને આવું કીધું જેઓ ને આપણો કિંમતી મત આપી ચુટીએ છીયે પછી પાંચ વર્ષ સુધી એ લોકો આપણનેેે મૂર્ખ બનાવી છેતરે રાખે છે..

મેં પરિવાર ને હિંમત આપતા કીધું ચિંતા ન કરો કાલે નવું તરબૂચ કપાવી ને આવીશ.....

ત્યાં મારી નાની છોકરી બોલી..પપ્પા તરબૂચ કરતા કેરી જ લઈ આવજો.....હું..તેની સામે જોઈ રહ્યો....તેને કેમ સમજાવવું...કે હવે પુરા બે હજાર રૂપિયા પણ પાકીટ માં નથી...

ત્યાં મારી પત્ની..મારી આબરૂ બચાવવા વચ્ચે બોલી..બેટા આ વખતે કોરોના ના કારણે કેરી આપણે ન ખાવી જોઈએ.

હું ભીની આંખે તરબૂચ સામે જોઈ ઉભો થયો....ખૂણા માં રાખેલ ભગવાન ની મૂર્તિ સામે જોઈ મનમાં બોલ્યો હે ભગવાન કાં તો ભિખારી બનાવ કાં ધનવાન બનાવ..આમ વચ્ચે લટકતો અમને તું ન રાખ. ગાલે તમાચા મારી લાલ મોઢું રાખતા હવે થાક લાગે છે...આ મારી નાની છોકરી ને તું જ હવે જવાબ આપ..... કેરી ખવાય કે ન ખવાય...?

ત્યાં ઓચિંતો ડોર બેલ વાગ્યો....
મેં બારણું ખોલ્યું....એક વ્યક્તિ કેરી ની પેટી લઈ ઉભો હતો...
દવે સાહેબ નું ઘર...

મેં કીધું ભાઈ ગાળો ન આપ

એ બોલ્યો... સાહેબ મેં ક્યાં ગાળો દીધી...

સાહેબ ન કહે બાકી બધું કહે ચાલશે.. બોલ શુ હતું.

આ કેરીની પેટી....આ પરચી માં સિગ્નનેચર કરો...

મેં જોયું..તો અમારી સ્ટાફ ની ક્રેડિટ સોસાયટી એ આ વખતે વ્યાજ ને બદલે બે કેરી ની પેટી મોકલી હતી....

ખૂણા માં રાખેલ ભગવાન ની મૂર્તિ સામે જોઈ  હું બોલ્યો...સાચું બોલજે..મુરલીધર આ પેટી તેં જ મોકલી છે.....

ઘર માં. આનંદ છવાઈ ગયો...ત્યાં મારી નાની છોકરી બોલી પણ પપ્પા કેરી તો ન ખવાય  એવું મમ્મી હમણાં કહેતી હતી...

મેં તેના માથે હાથ ફેરવી કીધું..બેટા આ સ્પેશ્યલ દવા છાંટી તારા માટે જ મંગાવી છે...

હું અને મારી પત્નિ ભગવાન ની મૂર્તિ સામે ભીની આંખે જોઈ બોલ્યા પ્રભુ આ મધ્યમવર્ગ જીવે છે ફક્ત તારા ભરોસે ...અમારી શ્રદ્ધા ડગી જાય તેવું વાતવરણ ઉભી થઇ રહ્યું છે.....

મેં સ્માઈલ આપતા કીધું હે પ્રભુ હવે તારી કસોટી છે..
જોઈએ તું જીતે છે કે અમે હારીયે છીયે....

ચોપાટ માંડી છે તારણહાર તે...
હારીશ નહીં થાકિશ જરૂર
ફેંકવા એમ ફેક્જે પાસા
દાવ મારો પણ બાકી છે
હારવા રમ્યો નથી જીત મારી પાકી છે
આજ ભલે પડે અવળા પાસા મારા
કાલ તો હજી મારી બાકી છે....

જય શ્રી કૃષ્ણ।

- એક પરમ મિત્ર દ્વારા વોટ્સએપ પર મોકલાવેલો મેસેજ 

જીવનમાં જયારે બધું એક સાથે અને જલ્દી-જલ્દી કરવાની ઈચ્છા થાય, બધું ઝડપથી મેળવવાની ઈચ્છા થાય અને આપણને દિવસના 24 કલ્લાક પણ ઓછા લાગવા લાગે ત્યારે આ બોધ કથા "કાંચ ની બરણી ને બે કપ ચા" ચોક્કસ યાદ આવવી જોય

દર્શનશાસ્ત્રના એક સાહેબ (ફિલોસોફીના પ્રોફેસર) વર્ગમાં આવ્યા અને વિદ્યાર્થીઓને કહ્યું કે એ આજે જીવનનો એક મહત્વપૂર્ણ પાઠ ભણાવવાના છે.

એમણે પોતાની સાથે લાવેલી એક મોટી કાંચની બરણી (જાર) ટેબલ પર રાખી એમાં ટેબલ ટેનીસ ના દડા ભરવા લાગ્યા અને જ્યાં સુધી એમાં એકપણ દડો સમાવાની જગ્યા ન રહી ત્યાં સુધી ભરતા રહ્યા, પછી એમણે વિદ્યાર્થીઓ ને પૂછ્યું "શું આ બરણી ભરાઈ ગઈ છે?" "હા" નો આવાજ આવ્યો.

પછી સાહેબે નાના-નાના કાંકરા એમાં ભરવા માંડ્યા, ધીરે-ધીરે બરણી હલાવી તો ઘણાખરા કાંકરા એમાં જ્યાં-જ્યાં જગ્યા ખાલી હતી ત્યાં-ત્યાં સમાય ગ્યા, ફરી એક વાર સાહેબે પૂછ્યું "શું હવે આ બરણી ભરાઈ ગઈ છે?"  વિદ્યાર્થીઓએ એકવાર ફરીથી હા કહ્યું. 

હવે સાહેબે રેતીની થેલી માંથી ધીરે-ધીરે તે બરણી માં રેતી ભરવાનું શરૂ કર્યુ, રેતી પણ બરણીમાં જ્યાં સમાઈ શકતી હતી ત્યાં સમાઈ ગઈ. એ જોઈ વિદ્યાર્થીઓ પોતાના બંને જવાબ પર હસવા માંડ્યા, ફરી સાહેબે પૂછ્યું "કેમ? હવે તો આ બરણી પૂરી ભરાઈ ગઈ છે ને?" "હા!! હવે તો પૂરી ભરાઈ ગઈ." બધા વિદ્યાર્થીઓએ એક સ્વરમાં કહ્યું.

હવે સાહેબે ટેબલ નીચે થી ચા ના ભરેલા બે કપ બરણીમાં ઠાલવ્યા, ને ચા પણ બરણીમાં રહેલી રેતીમાં શોષાય ગઈ. એ જોઈ વિદ્યાર્થીઓ તો સ્તબ્ધ થઇ ગયા.

હવે સાહેબે ગંભીર અવાજમાં સમજાવાનું શરુ કર્યું.
આ કાંચ ની બરણી ને તમે તમારું જીવન સમજો,
ટેબલ ટેનીસ ના દડા સવથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ એટલે કે ભગવાન, પરિવાર, માતા-પિતા, દીકરા-દીકરી, મિત્રો, સ્વાસ્થ્ય અને શોખ છે,
નાના-નાના કાંકરા  એટલે કે તમારી નોકરી-વ્યવસાય, ગાડી, મોટું ઘર વગેરે છે અને 
રેતી એટલે કે નાની નાની બેકાર ની વાતો, મતભેદો, ઝગડા છે.
જો તમે તમારી જીવન રૂપી બરણી માં સર્વ પ્રથમ રેતી ભરી હોત તો તેમાં ટેબલ ટેનીસ ના દડા ને નાના-નાના કાંકરા ભરવાની જગ્યાજ ન રેત, ને જો નાના-નાના કાંકરા ભર્યા હોત તો દડા ન ભરી શક્યા હોત, રેતી તો જરૂર ભરી શકતા.

બસ આજ વાત આપણા જીવન પર લાગુ પડે છે.
જો તમે નાની નાની વાતો ને વ્યર્થના મતભેદ કે ઝગડા માં પડ્યા રહો ને તમારી શક્તિ એમાં નષ્ટ કરશો તો તમારી પાસે મોટી મોટી અને જીવન જરૂરીયાત અથવા તમારી ઇચ્છિત વસ્તુ કે વાતો માટે સમય ફાળવીજ ન શકો. તમારા મન ના સુખ માટે શું જરૂરી છે તે તમારે નક્કી કરવાનું છે, ટેબલ ટેનીસ ના દડાની ફિકર કરો, એજ મહત્વપૂર્ણ છે, પહેલા નક્કી કરીલો કે શું જરૂરી છે? બાકી બધી તો રેતી જ છે.

વિદ્યાર્થીઓ ધ્યાન પૂર્વક સાંભળી રહ્યા હતા ને અચાનક એકે પૂછ્યું, સાહેબ પણ તમે એક વાત તો કહીજ નહિ કે "ચા ના ભરેલા બે કપ" શું છે? સાહેબ હાસ્ય અને કહ્યું "હું એજ વિચારું છું કે હજી સુધી કોઈએ આ વાત કેમ ના પૂછી" એનો જવાબ એ છે કે, જીવન આપણને કેટલું પણ પરિપૂર્ણ અને સંતુષ્ટ લાગે, પણ આપણા ખાસ મિત્ર સાથે "બે કપ ચા" પીવાની જગ્યા હંમેશા હોવી જોઈએ.

(પોતાના ખાસ મિત્રો અને નજીક ના વ્યક્તિઓ ને આ મેસેજ તરત મોકલો, મેં હમણાં મોકલી દીધા છે.)

જો પોસ્ટ ગમી હોય તો તમારા મિત્રો સાથે પણ શેર કરજો...

એકદમ હૃદયસ્પર્શી....!


એક શ્રીમંત માણસને ઘરે જમણવાર ચાલી રહ્યો હતો. ખાસ મોટો પ્રસંગ નહોતો, નજીકના સંબંધીઓ અને મિત્રોને જ બોલાવ્યા હતા. હશે ચાલીસ-પચાસ જણ. યજમાન બધાને આગ્રહ કરી કરીને પીરસતા હતા અને મહેમાનો પણ જોઈએ કે ન જોઈએ, પોતાની થાળીઓ છલોછલ ભર્યે જતા હતા.

એ જ વખતે યજમાન બહેનનું ધ્યાન ગયું કે એક બાળકને એની માતા ધીમા અવાજે ધમકાવતી હતી. યજમાન બહેને ત્યાં જઈને કારણ પૂછ્યું, તો પેલી માતા કહે, ‘જુઓને બહેન ! આ ખાતો જ નથી. રોજ આવું જ કરે છે. હું તો આને જમાડવાથી તંગ આવી ગઈ છું. હવે તમે જ કહો, ધમકાવું નહીં તો શું કરું ?’
‘અરે ! એમાં એને ધમકાવવાની જરાય જરૂર નથી !’ પેલા યજમાન બહેન બોલ્યાં. પછી સામેની પંગતમાં બેઠેલા એક ભાઈ સામે હાથ કરીને કહ્યું, ‘આ અમારા મિત્ર ડૉક્ટર મહેતા છે ને, એ એવી સરસ દવા આપે છે કે તમારો બાબો તરત જ જમતો થઈ જશે. મારો દીકરો પણ પહેલા આવું જ કરતો હતો. ડૉ. મહેતાસાહેબની દવા પછી હવે એ બરાબર જમી લે છે. તમે પણ એમને બતાવોને ?’

પેલી સ્ત્રીએ ડૉક્ટર મહેતાની સામે જોઈને કહ્યું : ‘આવી જગ્યાએ તમને પૂછવા બદલ માફ કરજો, ડૉક્ટર સાહેબ ! પણ શું હું તમારા ક્લિનિક પર મારા બાબાને બતાવવા માટે લાવી શકું ખરી ? એને બિલકુલ ભૂખ જ નથી લાગતી !’
‘ચોક્કસ લાવી શકો, બહેન ! હું જમી લીધા પછી તમને મારું કાર્ડ આપીશ. એમાં લખેલ નંબર પર ફોન કરીને તમે જરૂર આવી શકશો.’ ડૉક્ટરે કહ્યું.

હવે બરાબર એ જ વખતે દસેક વરસની એક કામવાળી છોકરી, જે બધાના ગ્લાસમાં પાણી ભરતી હતી, એ આ વાત ધ્યાનથી સાંભળતી હતી. ડૉક્ટર જમીને હાથ ધોવા પેન્ટ્રીમાં ગયા ત્યારે જગ ભરવા માટે પેલી છોકરી પણ ત્યાં પહોંચી. ડૉક્ટરને એકલા જોઈ એણે પૂછ્યું : ‘ડૉક્ટરસાહેબ ! હું તમારી સાથે વાત કરી શકું ખરી ? તમને એક સવાલ પૂછી શકું ?’
‘બોલને બેટા ! તું શું કામ વાત ન કરી શકે ? એક શું બે સવાલ પૂછ !’ એકદમ લાગણીપૂર્વક ડૉક્ટરે જવાબ આપ્યો.
‘ડૉક્ટરસાહેબ ! મારે એક નાનો ભાઈ છે. હું, મારી મા અને મારો ભાઈ એમ અમે ત્રણ જ જણ ઘરમાં રહીએ છીએ. મારા બાપુ ગુજરી ગયા છે. મા બીમાર છે. હું કામ કરું છું એમાંથી અમારું પૂરું નથી થતું. એટલે હું એમ પૂછવા માગું છું કે શું ભૂખ લાગે જ નહીં એવી કોઈ દવા આવે છે ખરી ? એવી દવા હોય તો અમારે એ લેવી છે !’

ડૉક્ટર સ્તબ્ધ બનીને ઊભા રહી ગયા.

બે ભાઈઓ હતા. બંનેની પોતાની કંપની હતી. બંનેમાં એકસરખો જ મેનપાવર અને એક સરખી જ સાધનસામગ્રી હતી છતાં એક ભાઈની કંપની સરસ ચાલતી હતી અને બીજા ભાઈની કંપની નબળી ચાલતી હતી. પેલા ભાઈને સમજાતું જ ન હતું કે આખરે ખામી ક્યાં છે? એક દિવસ તેને થયું કે મારા ભાઈને જ પૂછી જોઉં કે તારી સફળતાનું કારણ શું છે? તેણે પૂછયું કે આપણા બંને પાસે બધું જ સરખું હોવા છતાં હું કેમ નિષ્ફળ જાઉં છું ? ત્યારે બીજા ભાઈએ સરસ વાત કરી. તેણે કહ્યું કે માત્ર એક જ અને નાનકડો જ તફાવત છે. તારે ત્યાં જે લોકો કામ કરે છે એનામાં તું ખામી જ શોધે છે અને મારે ત્યાં જે લોકો કામ કરે છે એનામાં હું ખૂબી જ શોધું છું. હું માણસની ખામીઓની દરકાર જ નથી કરતો પણ તેનામાં ખૂબી શું છે એ શોધીને એને જ એનકરેજ કરું છે. તું ખામીઓ શોધવાનું બંધ કરી દે અને માણસની ખૂબીઓને શોધી કાઢ, પછી જો, લોકો કેવું પરિણામ આપે છે

દુનિયામાં સૌથી સહેલું જો કોઈ કામ હોય તો એ માણસની ખામી શોધવાનું છે. ખામી, ભૂલ, મર્યાદા, પ્રોબ્લેમ, શોધવાની માણસને સૌથી વધુ મજા આવતી હોય છે. ક્રિટિક બનવું બહુ સહેલું છે. પ્રસંશક બનવું સૌથી અઘરું છે.

~~- કૃષ્ણકાંત ઉનડકટ.

ઉનાળાના ધોમધખતા તાપ માં એક મજુર શહેરની ગલીઓમાં તરસતો ભટકતો હતો. ખાસ્સા રઝળપાટ પછી તેને હવેલી ની બહાર એક શેઠ ને ઉભેલા જોયા. શેઠને ઉભેલા જોઇને તેને કાકલુદી ભર્યા સ્વરે કહ્યું "શેઠ, પાણી આપોને ખુબ તરસ લાગી છે."

શેઠે કહ્યું "હમણાં માણસ આવશે એ તને પાણી આપશે."

ઘણીવાર થઇ, માણસ આવ્યો નહિ. મજુર માટે તરસ અસહ્ય બની એણે ફરી શેઠ ને વિનંતી કરી "શેઠ, પાણી આપોને..."

શેઠે ઉગ્ર અવાજે કહ્યું "માણસ આવે એટલે આપશે કહ્યું ને."

મજૂરે ફરી રાહ જોઈ પણ માણસ આવ્યો નહિ મજૂરે ફરી શેઠ ને આજીજી કરી. આ વખતે શેઠ વધુ ઉગ્ર થઈને બોલ્યા "તને ક્યારનો કહું છું તો સમજ નથી પડતી કે માણસ આવશે તે પાણી આપશે"

તરસ થી વ્યાકુળ બનેલા મજુર થી બોલાઈ ગયું "શેઠ થોડીવાર માટે તમે જ માણસ બની જાવને !!! "

મિત્રો, ક્યારેક તમે બીજાની તરસ છીપાવશો તો ભગવાન જરૂરથી તમારી તરસ પણ છીપાવશે...!!!

Join Us "હા-અમે ગુજરાતી"